Thứ tư, 23/5/2018 Cập nhật lần cuối lúc 09:51

Xây dựng khu bảo tồn hệ sinh thái Đồng Rui

Đồng Rui là một trong những xã có diện tích đất rừng ngập mặn (RNM) lớn nhất của huyện Tiên Yên với diện tích là 3.700ha. Hiện tỉnh đang phối hợp với Trường Đại học Khoa học tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội, nghiên cứu thành lập Khu bảo tồn Đất ngập nước Đồng Rui nhằm bảo tồn và phát triển các hệ sinh thái nơi đây, đáp ứng mục tiêu thích ứng với biến đổi khí hậu và phát triển bền vững của tỉnh.

 

Rừng ngập mặn Đồng Rui đang trở thành điểm du lịch sinh thái thu hút nhiều du khách
Rừng ngập mặn Đồng Rui đang trở thành điểm du lịch sinh thái thu hút nhiều du khách. Ảnh: Nguyễn Hùng (CTV)

Theo các tài liệu nghiên cứu, thời điểm trước năm 1975, xã Đồng Rui có diện tích RNM khoảng hơn 3.000ha. Đây là một trong những nơi có hệ sinh thái RNM đa dạng và có giá trị nhất cả nước, đặc trưng cho các hệ sinh thái ngập mặn ở miền Bắc. Thế nhưng đến năm 2000 diện tích rừng giảm một nửa, chỉ còn 1.523ha do việc quy hoạch và cấp cho các hộ dân trong xã, các doanh nghiệp nuôi trồng thủy sản và phá rừng đắp đầm, khai thác cây làm củi của nhân dân trên địa bàn…

Trước thực trạng đó, để giữ gìn và khôi phục hệ sinh thái RNM quan trọng này, từ năm 2000, chính quyền xã Đồng Rui đã bước đầu có những điều chỉnh trong chính sách, thực hiện kêu gọi một số dự án  đầu tư của Chính phủ và các tổ chức phi Chính phủ để khôi phục, trồng phục hồi lại diện tích RNM đã bị phá hủy. Trong số đó, phải kể đến các dự án của tổ chức KVT (Hà Lan), ACTMANG (Nhật Bản), Trung tâm nghiên cứu tài nguyên môi trường (Đại học quốc gia Hà Nội), Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam...

Mục tiêu của những dự án này nhằm nâng cao ý thức của người dân về công tác khôi phục và bảo vệ RNM, duy trì hệ sinh thái biển. Thông qua đó, xã Đồng Rui nói riêng và huyện Tiên Yên nói chung mong muốn xây dựng vùng Đồng Rui trở thành khu bảo tồn hệ sinh thái. Bên cạnh đó, chính quyền xã cũng kêu gọi người dân chung tay trong việc khôi phục rừng, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, đặt các tấm biển cảnh báo nghiêm cấm các hành vi phá hoại RNM.

Tới nay công tác khôi phục RNM của Đồng Rui đã và đang đạt được nhiều kết quả quan trọng. Trong tổng diện tích 3.700ha RNM, hiện đã có trên 3.200ha rừng được trồng phục hồi và hiện chỉ còn 500ha đang tiếp tục được hỗ trợ khôi phục. Việc tái tạo lại diện tích RNM đã và đang đem lại hiệu quả kinh tế rất rõ rệt. Sản lượng thủy sản cũng như đa dạng loài được phục hồi, đặc biệt có những loại thủy hải sản đặc trưng, giá trị kinh tế cao có nguy cơ mất đi như ruốc, ốc đĩa, cua… tới nay đã được phục hồi gần như hoàn toàn. Theo số liệu thống kê năm 2017, sản lượng khai thác thủy sản ở Đồng Rui đạt 462 tấn, tăng gấp 1,5 lần so với năm 2009; sản lượng nuôi trồng đạt 181 tấn, trong đó chủ yếu là nuôi tôm, cá.

Khu bảo tồn đất ngập nước Đồng Rui đang được tỉnh phối hợp với Trường Đại học Khoa học tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội xây dựng, với mong muốn phục hồi, Khu bảo tồn Đất ngập nước Đồng Rui, các hệ sinh thái của vùng đất ngập nước Đồng Rui; xây dựng nơi đây trở thành trung tâm ương, nuôi trồng bảo tồn các loài đặc hữu quý hiếm; xây dựng thành điểm du lịch vệ tinh của Đặc khu Vân Đồn. Theo đó, phạm vi không gian nghiên cứu của khu bảo tồn sẽ bao gồm toàn bộ diện tích xã Đồng Rui và một phần diện tích các xã Hải Lạng, Tiên Lãng (Tiên Yên) và xã Cộng Hòa (TP Cẩm Phả), xã Đài Xuyên, Bình Dân (huyện Vân Đồn) với tổng diện tích 15.750ha; trong đó: Khu bảo tồn 5.948ha; vùng đệm khu bảo tồn 9.802ha.

Kế hoạch quản lý và tổ chức quản lý Khu bảo tồn Đất ngập nước Đồng Rui giai đoạn 2017-2025 và định hướng đến 2030 sẽ xây dựng đây trở thành khu Ramsar ở Việt Nam (Công ước Ramsar quốc tế về bảo tồn và sử dụng một cách hợp lý, thích đáng các vùng đất ngập nước) - một điểm đến hấp dẫn về du lịch sinh thái với sự tham gia của cộng đồng thông qua mô hình SATOYAMA (khu vực hệ sinh thái được con người tạo ra dựa trên các yếu tố tự nhiên đặc biệt là nguồn tài nguyên rừng). Dự kiến tổng vốn đầu tư các dự án ưu tiên bảo vệ, phát triển bền vững Khu bảo tồn Đất ngập nước Đồng Rui khoảng 435 tỷ đồng từ nguồn vốn nhà nước, doanh nghiệp, nhà tài trợ, hợp tác quốc tế, nhân dân cùng làm…

Có thể thấy, việc thành lập Khu bảo tồn Đất ngập nước Đồng Rui, Tiên Yên được xem như nền tảng cho việc bảo vệ đa dạng sinh học, các sinh cảnh và các cảnh quan quan trọng cho một số loài đặc thù, qua đó góp phần vào sự phát triển bền vững của tỉnh.

Theo Hiểu Trân - Báo Quảng Ninh