Nhìn lại hành trình 35 năm: FDI của Việt Nam

Hàng tỷ USD đầu tư nước ngoài đã thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của Việt Nam trong những năm qua, nhưng điều này cũng khiến nền kinh tế nước này phụ thuộc vào các lực lượng bên ngoài.

Trong 35 năm, vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đã đăng ký của Việt Nam đã tăng lên 524 tỷ USD từ mức chỉ 2 triệu USD vào năm 1988.

Tính đến cuối năm 2022, có hơn 36.000 dự án FDI đang hoạt động với tổng vốn 441 tỷ USD, 57% trong số đó đã được giải ngân.

Ba làn sóng đầu tư nước ngoài lớn trong 35 năm qua

Năm 1988, nền kinh tế Việt Nam bắt đầu một chương mới với dự án FDI đầu tiên tại tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu. Những năm đầu sau đó, các nhà đầu tư nước ngoài vẫn còn do dự nên các dự án, nguồn vốn chỉ chảy nhỏ giọt vào Việt Nam.

Đến năm 1991, tốc độ tăng trưởng FDI tăng vọt, đánh dấu làn sóng đầu tư nước ngoài lớn đầu tiên, với các dự án và giá trị vốn liên tục vượt kỷ lục trước đó.

Nhiều gã khổng lồ trong ngành đổ xô đến Việt Nam để gia công sản xuất, như các nhà sản xuất giày dép Đài Loan PouChen và Feng Tay, hay Honda của Nhật Bản với xe máy.

Thị trường FDI nguội lạnh cùng với cuộc khủng hoảng tài chính châu Á năm 1998 và mãi đến năm 2002 mới phục hồi.

Năm 2006, Việt Nam chào đón những dự án tỷ USD đầu tiên từ nhà sản xuất chip Intel của Mỹ và nhà sản xuất thép Posco của Hàn Quốc, lập kỷ lục mới 10 tỷ USD và đánh dấu làn sóng FDI lớn thứ hai vào nước này.

Tổng vốn FDI đăng ký sau đó đã tăng lên một tầm cao mới là 72 tỷ USD vào năm 2008, cùng năm mà tập đoàn Samsung của Hàn Quốc - hiện là nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất của Việt Nam, bắt đầu xây dựng nhà máy đầu tiên tại tỉnh Bắc Ninh.

Cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008 đã tàn phá nguồn vốn FDI của Việt Nam, khiến vốn FDI thực tế giải ngân dao động quanh mức 10-11 tỷ USD, thấp hơn nhiều so với cam kết ban đầu.

Từ năm 2015 đến 2019, FDI quay trở lại, đánh dấu làn sóng vốn ngoại lớn thứ ba, trong đó FDI không tăng đột biến như giai đoạn 2005-2008 mà tăng trưởng ổn định. Đại dịch đầu năm 2020 đã khiến dòng vốn đầu tư xuyên biên giới bị đình trệ, khiến FDI sụt giảm.

Sau 35 năm, Hàn Quốc, Singapore và Nhật Bản là 3 nước đóng góp FDI lớn nhất vào Việt Nam. Mỹ thậm chí còn không lọt vào top 10.

sưu tầm