Chuyển đổi mô hình tăng trưởng cho mục tiêu 10%

Tại dự thảo Nghị quyết Đại hội XIV, đặc biệt là bài phát biểu của Tổng Bí thư Tô Lâm trong Lễ khai mạc Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, mô hình tăng trưởng mới đã được định hình rõ nét. Đó là kết hợp giữa kinh tế tri thức, kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn với yêu cầu “phát triển nhanh nhưng phải bền vững”. Đây được cho là yếu tố cơ bản để đảm bảo mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân 10%/năm giai đoạn 2026-2030.

Mục tiêu tăng trưởng kinh tế giai đoạn 2026-2030 được đặt ra ở mức rất cao, nhưng không mang tính chủ quan, mà có cơ sở và xuất phát từ yêu cầu khách quan của tiến trình phát triển đất nước. Ảnh: Tuyết Lan

Động lực phát triển mới

Kinh tế tri thức đóng vai trò then chốt trong việc định hình tương lai của nền kinh tế. Việt Nam cần tập trung phát triển các ngành công nghiệp trí thức như công nghệ thông tin, giáo dục và y tế. Điều này đồng nghĩa với việc phải đầu tư mạnh mẽ vào giáo dục và đào tạo, đặc biệt là các kỹ năng số, để chuẩn bị cho một lực lượng lao động có khả năng sáng tạo và đổi mới.

Kinh tế tri thức yêu cầu một sự thay đổi về tư duy, trong đó tri thức và công nghệ là yếu tố quyết định để tăng trưởng. Chính phủ cũng cần xây dựng các cơ chế chính sách để hỗ trợ các startup và các doanh nghiệp công nghệ, khuyến khích sự sáng tạo và cải tiến trong các ngành công nghiệp.

Trong khi đó, kinh tế số đã và đang là một xu hướng không thể đảo ngược trên toàn cầu. Việc chuyển đổi số không chỉ giúp các doanh nghiệp tối ưu hóa quy trình sản xuất mà còn tạo ra nhiều cơ hội kinh doanh mới, thúc đẩy các ngành dịch vụ và thương mại điện tử phát triển mạnh mẽ. Đặc biệt, Việt Nam cần phát triển mạnh mẽ các hạ tầng công nghệ thông tin, mạng 5G và các nền tảng số cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Chuyển đổi số đồng nghĩa với việc nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, giảm chi phí vận hành và mở rộng thị trường toàn cầu. Do đó, các chính sách hỗ trợ các công ty công nghệ, startup, và các doanh nghiệp vừa và nhỏ trong việc áp dụng công nghệ mới sẽ tạo ra những bước tiến vượt bậc trong mô hình tăng trưởng của đất nước.

Phát triển kinh tế xanh không chỉ hướng tới mục tiêu tăng trưởng mà còn gắn liền với việc bảo vệ môi trường và nguồn tài nguyên thiên nhiên. Các hoạt động sản xuất và tiêu dùng cần tuân thủ các tiêu chuẩn phát triển bền vững, giảm thiểu tác động tiêu cực đến thiên nhiên và hướng tới các mô hình kinh tế tuần hoàn.

Đặc biệt, mô hình tăng trưởng bền vững không thể thiếu sự tham gia của các khu vực kinh tế, đặc biệt là kinh tế Nhà nước và kinh tế tư nhân. Nghị quyết 79 ra đời ngay trước thềm Đại hội XIV khẳng định kinh tế Nhà nước đóng vai trò quan trọng trong việc ổn định vĩ mô, điều chỉnh các cân đối lớn của nền kinh tế và định hướng chiến lược phát triển.

Trong khi đó, Nghị quyết 68 cũng nêu bật kinh tế tư nhân đóng vai trò là động lực chủ yếu thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Các chính sách cần tạo môi trường kinh doanh thuận lợi, bảo đảm quyền tài sản, quyền tự do kinh doanh, đồng thời khuyến khích các doanh nghiệp trong nước mở rộng quy mô, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế. Việc áp dụng tri thức và công nghệ vào sản xuất, kinh doanh sẽ giúp các doanh nghiệp tư nhân vươn lên trong cuộc cạnh tranh toàn cầu.

Chuyển đổi xanh và chuyển đổi năng lượng phải được triển khai một cách quyết liệt và có lộ trình rõ ràng. Việc xây dựng các trung tâm tài chính quốc tế, các trung tâm dịch vụ chất lượng cao và các trung tâm logistics lớn gắn với các cảng biển, cảng hàng không sẽ tạo ra sự kết nối mạnh mẽ giữa Việt Nam và thế giới. Các giải pháp về an ninh năng lượng và an ninh môi trường sẽ đóng vai trò quyết định trong việc xây dựng một nền kinh tế xanh và bền vững.

Bước ngoặt và cơ hội lớn cho nền kinh tế

Theo PGS.TS Nguyễn Thường Lạng, Dự thảo văn kiện Đại hội XIV của Đảng đã xác định hệ thống mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội cho giai đoạn 2026-2030 với tầm nhìn dài hạn. Các chỉ tiêu đặt ra không chỉ mang ý nghĩa định lượng mà còn phản ánh định hướng chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo chiều sâu, nâng cao chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế.

“So với giai đoạn 2021-2025, khi tăng trưởng bình quân khoảng trên 6%/năm, mục tiêu 10%/năm cho thấy yêu cầu tạo ra bước nhảy vọt về năng lực sản xuất, năng suất lao động và hiệu quả sử dụng nguồn lực. Nếu đạt được, mục tiêu này sẽ giúp Việt Nam rút ngắn đáng kể khoảng cách phát triển với các quốc gia đi trước, tạo nền tảng vững chắc để hiện thực hóa mục tiêu trở thành nước có thu nhập cao vào năm 2045” - PGS.TS Nguyễn Thường Lạng nhấn mạnh.

Gắn liền với mục tiêu tăng trưởng cao là chỉ tiêu GDP bình quân đầu người đến năm 2030 đạt khoảng 8.500USD. “So với mức 5.026USD vào năm 2025, mục tiêu này đòi hỏi tăng trưởng kinh tế phải đi đôi với tăng năng suất lao động và phân phối thành quả tăng trưởng tương đối hợp lý" - vị chuyên gia này phân tích.

Cùng quan điểm khi trao đổi với Lao Động, TS Nguyễn Minh Phong - chuyên gia kinh tế - nhấn mạnh, kinh tế số, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo đang trở thành động lực tăng trưởng mới với tiềm năng lớn, cho phép nâng cao năng suất lao động và hiệu quả quản trị trong hầu hết các ngành, lĩnh vực.

TS Nguyễn Minh Phong cho rằng, để đạt được mục tiêu tăng trưởng cao, phải thực thi hiệu quả các nghị quyết trụ cột được Bộ Chính trị ban hành trong thời gian qua. Đặc biệt là các nghị quyết về phát triển kinh tế tư nhân, khoa học công nghệ và kinh tế Nhà nước. Nếu ba lĩnh vực này được triển khai đồng bộ, quyết liệt, chắc chắn sẽ tạo ra động lực tăng trưởng mới.

“Cần xác lập mô hình tăng trưởng mới theo hướng nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả, giá trị gia tăng và sức cạnh tranh của nền kinh tế. Lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chủ yếu, thúc đẩy hình thành sức sản xuất và phương thức sản xuất mới có chất lượng cao, trọng tâm là phát triển kinh tế số và kinh tế dữ liệu. Trên cơ sở đó, đổi mới và nâng cấp các động lực tăng trưởng truyền thống. Tập trung hình thành các cực tăng trưởng mạnh, các vùng kinh tế trọng điểm, hệ thống đô thị và các đặc khu kinh tế thế hệ mới, có khả năng cạnh tranh và kết nối ở tầm khu vực và toàn cầu” - TS Nguyễn Minh Phong phân tích.

Bên cạnh đó, TS Nguyễn Minh Phong nhấn mạnh công tác cán bộ có ý nghĩa then chốt. “Trong bối cảnh nền kinh tế bước vào giai đoạn phát triển mới, yêu cầu đặt ra đối với đội ngũ cán bộ không chỉ là năng lực chuyên môn, mà còn là bản lĩnh chính trị, tư duy đổi mới, khả năng thích ứng nhanh trước những biến động trong nước và quốc tế. Cán bộ lãnh đạo, quản lý cần có tầm nhìn dài hạn, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung. Cần lựa chọn được đội ngũ cán bộ đủ năng lực, đủ uy tín, có tầm nhìn và sự ổn định để điều hành bộ máy hiệu quả, tránh xáo trộn, từ đó bảo đảm tính liên tục và hiệu quả trong thực thi chính sách”.

Theo laodong.vn